Trong nhiều giao dịch dân sự và thương mại, các bên thường thỏa thuận những điều khoản điều chỉnh theo thời gian như điều chỉnh giá, nghĩa vụ thanh toán, lãi suất, quyền và trách nhiệm phát sinh theo từng giai đoạn. Khi hợp đồng có các điều khoản này được đưa đi công chứng, vấn đề đặt ra là thời điểm công chứng có làm “đóng băng” nội dung hợp đồng hay không và việc điều chỉnh theo thời gian có ảnh hưởng đến giá trị pháp lý của văn bản công chứng. Thực tiễn cho thấy không ít tranh chấp phát sinh do hiểu sai mối quan hệ giữa công chứng và các cơ chế điều chỉnh động của hợp đồng. Bài viết phân tích toàn diện khía cạnh pháp lý của công chứng hợp đồng có điều khoản điều chỉnh theo thời gian.
Khái quát về điều khoản điều chỉnh theo thời gian trong hợp đồng
Khái niệm và đặc điểm
Điều khoản điều chỉnh theo thời gian là những thỏa thuận mà theo đó:
Nội dung hợp đồng không cố định tại một thời điểm duy nhất
Quyền, nghĩa vụ của các bên có thể thay đổi theo mốc thời gian, chu kỳ hoặc sự kiện nhất định
Các dạng phổ biến gồm:
Điều chỉnh giá theo năm, theo chỉ số
Điều chỉnh lãi suất theo thời kỳ
Thay đổi phạm vi nghĩa vụ theo giai đoạn thực hiện
Tính hợp pháp của điều khoản điều chỉnh theo thời gian
Theo “Điều 3 và Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015”, các bên được quyền tự do thỏa thuận nếu không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội. Pháp luật không cấm việc thỏa thuận điều khoản điều chỉnh theo thời gian.
Do đó, bản thân điều khoản này không làm ảnh hưởng đến khả năng công chứng hợp đồng, nếu được thể hiện rõ ràng, minh bạch.
Công chứng hợp đồng có điều khoản điều chỉnh theo thời gian dưới góc độ pháp lý
Công chứng xác nhận nội dung tại thời điểm ký
Theo “Điều 5 Luật Công chứng 2024”, văn bản công chứng có hiệu lực kể từ thời điểm được công chứng, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác.
Công chứng viên:
Xác nhận ý chí tự nguyện
Xác nhận năng lực hành vi
Xác nhận nội dung hợp đồng tại thời điểm công chứng
Công chứng không làm mất hiệu lực của các thỏa thuận về việc điều chỉnh nội dung trong tương lai.
>>> Xem thêm: Hướng dẫn chọndịch vụ làm sổ đỏ uy tín và nhanh chóng nhất năm 2026
Không đồng nhất công chứng với việc “cố định” nghĩa vụ
Một sai lầm phổ biến là cho rằng:
Sau khi công chứng, mọi nội dung hợp đồng không được thay đổi
Các điều khoản điều chỉnh theo thời gian không còn giá trị
Thực tế, công chứng chỉ xác nhận:
Sự tồn tại hợp pháp của cơ chế điều chỉnh
Ý chí các bên chấp nhận việc điều chỉnh trong tương lai
Việc điều chỉnh đúng theo cơ chế đã công chứng không làm thay đổi hiệu lực của văn bản công chứng.
Hồ sơ công chứng lưu trữ có ý nghĩa quan trọng trong việc:
Chứng minh công chứng viên đã giải thích rõ điều khoản điều chỉnh
Ghi nhận đầy đủ bản hợp đồng gốc, phụ lục kèm theo
Xác định ý chí thực sự của các bên tại thời điểm công chứng
Đây là căn cứ quan trọng để bảo vệ giá trị pháp lý của hợp đồng khi có tranh chấp.
Ví dụ thực tiễn
Một hợp đồng thuê tài sản dài hạn được công chứng, trong đó có điều khoản điều chỉnh giá thuê sau mỗi 3 năm theo chỉ số giá tiêu dùng. Sau 3 năm, bên cho thuê điều chỉnh giá theo đúng công thức đã thỏa thuận, nhưng bên thuê phản đối với lý do “hợp đồng đã công chứng nên không được thay đổi”.
Tòa án xác định:
Điều khoản điều chỉnh đã được công chứng cùng hợp đồng
Việc điều chỉnh là thực hiện đúng thỏa thuận
Không phải là sửa đổi hợp đồng sau công chứng
Khuyến nghị khi công chứng hợp đồng có điều khoản điều chỉnh theo thời gian
Quy định rõ ràng cơ chế, thời điểm và phạm vi điều chỉnh
Tránh sử dụng các khái niệm mơ hồ, khó xác định
Nên lập phụ lục mẫu về điều chỉnh nếu cần
Công chứng viên cần giải thích kỹ để tránh hiểu nhầm giá trị công chứng
Công chứng hợp đồng có điều khoản điều chỉnh theo thời gian không làm triệt tiêu tính linh hoạt của hợp đồng, mà ngược lại, nếu được soạn thảo và công chứng đúng cách, sẽ giúp bảo đảm an toàn pháp lý cho các cơ chế điều chỉnh trong tương lai. Việc hiểu đúng vai trò của công chứng giúp các bên vừa ổn định giao dịch, vừa thích ứng với biến động theo thời gian.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
