Thời điểm công chứng trong hợp đồng liên quan đến tài sản đang bị giám sát là vấn đề pháp lý nhạy cảm, thường phát sinh trong các giao dịch có yếu tố quản lý đặc biệt như tài sản đang bị áp dụng biện pháp giám sát của cơ quan có thẩm quyền hoặc bị hạn chế quyền định đoạt. Việc xác định đúng vai trò của thời điểm công chứng giúp làm rõ hiệu lực hợp đồng, trách nhiệm của các bên và nguy cơ vô hiệu trong trường hợp vi phạm phạm vi giám sát. Bài viết phân tích sâu mối quan hệ giữa thời điểm công chứng và tình trạng pháp lý của tài sản đang bị giám sát, từ đó chỉ ra các rủi ro và hướng xử lý phù hợp trong thực tiễn.
>>> Xem thêm: Bạn có thể tiết kiệm hàng triệu đồng khi biết mẹo này tạivăn phòng công chứng
Tài sản đang bị giám sát được hiểu như thế nào?
Trong pháp luật Việt Nam, “giám sát” đối với tài sản không phải là một khái niệm thống nhất trong một đạo luật duy nhất mà xuất hiện rải rác trong nhiều bối cảnh pháp lý khác nhau, có thể bao gồm:
Tài sản thuộc diện bị giám sát, quản lý trong quá trình thi hành án
Tài sản của pháp nhân, cá nhân đang bị áp dụng biện pháp kiểm soát, giám sát theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền
Tài sản gắn với chủ thể bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, phải có người giám sát theo quy định của pháp luật
Dù dưới hình thức nào, điểm chung là quyền định đoạt đối với tài sản đang bị giám sát không còn đầy đủ như trạng thái pháp lý bình thường.
Nguyên tắc xác định thời điểm công chứng và hiệu lực hợp đồng
Theo “Điều 5 Luật Công chứng 2014”, văn bản công chứng có hiệu lực kể từ thời điểm được công chứng viên ký và đóng dấu của tổ chức hành nghề công chứng, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Như vậy, thời điểm công chứng là mốc xác lập hiệu lực pháp lý của hợp đồng, nhưng chỉ trong phạm vi nội dung và đối tượng hợp đồng phù hợp với tình trạng pháp lý của tài sản tại thời điểm đó.
Nếu tại thời điểm công chứng, tài sản đang bị giám sát và bị hạn chế quyền định đoạt theo quyết định hợp pháp, thì hiệu lực của hợp đồng phải được xem xét trong mối quan hệ với phạm vi giám sát này.
Thời điểm công chứng khi tài sản đang bị giám sát: các tình huống pháp lý thường gặp
Công chứng trong thời gian tài sản bị giám sát nhưng chưa bị cấm định đoạt
Trong một số trường hợp, biện pháp giám sát chỉ nhằm:
Theo dõi việc quản lý, sử dụng tài sản
Yêu cầu báo cáo, xin ý kiến trước khi định đoạt
Nếu quyết định giám sát không cấm chuyển nhượng, thế chấp hoặc giao dịch, thì hợp đồng vẫn có thể được công chứng, với điều kiện:
Có đầy đủ sự chấp thuận theo yêu cầu của cơ quan giám sát
Nội dung hợp đồng phản ánh đúng tình trạng pháp lý của tài sản
Thời điểm công chứng và trách nhiệm của công chứng viên
Theo “Điều 7 và Điều 40 Luật Công chứng 2014”, công chứng viên có trách nhiệm kiểm tra tính hợp pháp của đối tượng hợp đồng và giải thích rõ quyền, nghĩa vụ của các bên.
Đối với tài sản đang bị giám sát, công chứng viên cần:
Kiểm tra quyết định giám sát, nội dung và phạm vi áp dụng
Xác định rõ quyền định đoạt còn hay không tại thời điểm công chứng
Từ chối công chứng nếu giao dịch vi phạm phạm vi giám sát
Việc bỏ qua tình trạng giám sát có thể dẫn đến trách nhiệm nghề nghiệp nếu gây thiệt hại cho các bên hoặc bên thứ ba.
Rủi ro pháp lý phát sinh từ việc xác định sai thời điểm công chứng
Nguy cơ hợp đồng vô hiệu hoặc vô hiệu từng phần
Nếu hợp đồng được công chứng trong thời gian tài sản bị giám sát trái phép, Tòa án có thể:
Tuyên hợp đồng vô hiệu toàn bộ
Hoặc vô hiệu phần nội dung liên quan đến định đoạt tài sản
Thời điểm công chứng khi đó chỉ là chứng cứ về mặt hình thức, không làm phát sinh hiệu lực thực chất.
Tranh chấp trách nhiệm bồi thường
Bên còn lại trong hợp đồng có thể yêu cầu bồi thường nếu chứng minh được thiệt hại do việc ký kết hợp đồng trong giai đoạn tài sản bị giám sát mà không được thông báo đầy đủ.
Khuyến nghị khi công chứng hợp đồng liên quan đến tài sản đang bị giám sát
Để hạn chế rủi ro, các bên nên:
Kiểm tra kỹ tình trạng pháp lý của tài sản tại thời điểm công chứng
Cung cấp đầy đủ quyết định giám sát, văn bản chấp thuận (nếu có)
Ghi nhận rõ tình trạng giám sát trong hợp đồng
Tham vấn ý kiến công chứng viên trước khi ký kết
Kết luận
Thời điểm công chứng trong hợp đồng liên quan đến tài sản đang bị giám sát là mốc pháp lý quan trọng nhưng không tách rời tình trạng pháp lý của tài sản tại thời điểm đó. Công chứng chỉ xác lập hiệu lực hợp đồng trong giới hạn quyền định đoạt hợp pháp đang tồn tại. Việc hiểu đúng mối quan hệ này giúp các bên tránh rủi ro vô hiệu, bảo đảm an toàn pháp lý và nâng cao chất lượng giao kết hợp đồng trong các trường hợp có yếu tố giám sát đặc biệt.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
