Trong bối cảnh nhu cầu giao dịch dân sự ngày càng đa dạng, không phải lúc nào người yêu cầu công chứng cũng có thể trực tiếp đến trụ sở tổ chức hành nghề công chứng. Từ thực tiễn đó, hình thức công chứng ngoài trụ sở đã và đang được áp dụng nhằm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân. Tuy nhiên, không ít trường hợp hiểu sai, lạm dụng hoặc yêu cầu công chứng ngoài trụ sở không đúng quy định, dẫn đến rủi ro pháp lý cho cả người dân và công chứng viên. Vậy công chứng ngoài trụ sở được áp dụng trong những trường hợp nào theo quy định pháp luật?
Công chứng ngoài trụ sở là việc công chứng viên thực hiện công chứng hợp đồng, giao dịch, văn bản ngoài địa điểm trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng, theo yêu cầu hợp pháp của người yêu cầu công chứng.
Hình thức này vẫn phải tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc hành nghề công chứng như công chứng tại trụ sở, bao gồm: tính tự nguyện, năng lực hành vi dân sự, nội dung và hình thức giao dịch phù hợp pháp luật.
Căn cứ pháp lý về công chứng ngoài trụ sở
Theo khoản 2 Điều 44 Luật Công chứng 2014: “Việc công chứng phải được thực hiện tại trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng, trừ trường hợp người yêu cầu công chứng là người già yếu, không thể đi lại được, người đang bị tạm giữ, tạm giam, đang chấp hành hình phạt tù hoặc có lý do chính đáng khác thì việc công chứng có thể được thực hiện ngoài trụ sở”.
Quy định này cho thấy, công chứng ngoài trụ sở là ngoại lệ, không phải là hình thức áp dụng phổ biến theo yêu cầu tùy tiện của người dân.
Các trường hợp được áp dụng công chứng ngoài trụ sở
Người yêu cầu công chứng là người già yếu, không thể đi lại
Đây là trường hợp phổ biến nhất trong thực tiễn áp dụng công chứng ngoài trụ sở. Người già yếu, bệnh nặng, hạn chế khả năng vận động có thể yêu cầu công chứng viên đến:
Nhà riêng;
Bệnh viện;
Cơ sở chăm sóc y tế.
Việc công chứng ngoài trụ sở trong trường hợp này nhằm bảo đảm quyền định đoạt tài sản, lập di chúc, ủy quyền hoặc giao kết hợp đồng của người không thể di chuyển.
Giá trị pháp lý của văn bản công chứng ngoài trụ sở
Theo Luật Công chứng 2014, văn bản được công chứng ngoài trụ sở có giá trị pháp lý như văn bản công chứng tại trụ sở, nếu:
Được thực hiện đúng thẩm quyền;
Đúng trình tự, thủ tục;
Có ghi rõ địa điểm công chứng ngoài trụ sở trong lời chứng.
Do đó, hình thức công chứng không làm thay đổi giá trị pháp lý của văn bản, mà vấn đề cốt lõi là tính hợp pháp của việc áp dụng ngoại lệ.
Những lưu ý quan trọng khi thực hiện công chứng ngoài trụ sở
Khi thực hiện công chứng ngoài trụ sở, cần đặc biệt lưu ý:
Phải xác định rõ lý do không thể đến trụ sở;
Ghi nhận đầy đủ thông tin về địa điểm, thời gian công chứng;
Kiểm tra kỹ năng lực hành vi, ý chí tự nguyện của các bên;
Hạn chế công chứng ngoài trụ sở đối với giao dịch phức tạp, giá trị lớn nếu không thực sự cần thiết.
Đây cũng là nội dung thường được cơ quan quản lý nhà nước kiểm tra, thanh tra đối với tổ chức hành nghề công chứng.
Kết luận
Có thể khẳng định rằng, công chứng ngoài trụ sở chỉ được áp dụng trong những trường hợp đặc biệt theo quy định của Luật Công chứng 2014, không phải là hình thức công chứng tùy nghi theo yêu cầu cá nhân. Việc áp dụng đúng và chặt chẽ không chỉ bảo đảm quyền lợi của người dân mà còn giúp phòng ngừa rủi ro pháp lý cho công chứng viên và tổ chức hành nghề công chứng.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
