Ủy quyền sử dụng đất có bắt buộc công chứng không?
Trong các giao dịch liên quan đến nhà đất, không phải lúc nào người có quyền sử dụng đất cũng trực tiếp tham gia ký kết, thực hiện thủ tục hành chính. Khi đó, giấy ủy quyền sử dụng đất trở thành căn cứ pháp lý quan trọng để người được ủy quyền thay mặt thực hiện quyền và nghĩa vụ. Tuy nhiên, nhiều người vẫn băn khoăn ủy quyền sử dụng đất có cần công chứng không, đặc biệt trong các trường hợp mua bán, thế chấp, làm sổ đỏ. Việc hiểu đúng quy định pháp luật sẽ giúp tránh rủi ro vô hiệu giao dịch và tranh chấp phát sinh.
Giấy ủy quyền sử dụng đất là văn bản thể hiện việc người sử dụng đất (bên ủy quyền) cho phép người khác (bên được ủy quyền) nhân danh mình thực hiện một hoặc nhiều quyền liên quan đến thửa đất, như:
Nộp hồ sơ xin cấp, sang tên Giấy chứng nhận;
Ký hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp;
Thực hiện thủ tục hành chính về đất đai;
Quản lý, sử dụng đất trong phạm vi được ủy quyền.
Về bản chất, đây là một hợp đồng ủy quyền theo quy định của Bộ luật Dân sự.
Căn cứ pháp lý điều chỉnh việc ủy quyền sử dụng đất
Theo Điều 562 Bộ luật Dân sự 2015: “Hợp đồng ủy quyền là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên được ủy quyền có nghĩa vụ thực hiện công việc nhân danh bên ủy quyền, còn bên ủy quyền chỉ phải trả thù lao nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định”.
Đối với hình thức của hợp đồng ủy quyền, Điều 119 Bộ luật Dân sự 2015 quy định: “Giao dịch dân sự được thể hiện bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể; trường hợp pháp luật quy định giao dịch phải được lập thành văn bản có công chứng, chứng thực thì phải tuân theo quy định đó”.
Do đó, vấn đề mấu chốt là pháp luật đất đai và pháp luật công chứng có yêu cầu công chứng giấy ủy quyền sử dụng đất hay không.
Theo Điều 167 Luật Đất đai 2013: “Việc công chứng, chứng thực hợp đồng, văn bản thực hiện các quyền của người sử dụng đất được thực hiện như sau: a) Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất phải được công chứng hoặc chứng thực…”.
Mặc dù quy định này áp dụng trực tiếp cho hợp đồng thực hiện quyền, nhưng trên thực tế, nếu người sử dụng đất ủy quyền cho người khác ký thay các hợp đồng này, thì giấy ủy quyền bắt buộc phải được công chứng hoặc chứng thực.
Giấy ủy quyền là căn cứ xác lập thẩm quyền ký kết;
Cơ quan công chứng và cơ quan đăng ký đất đai chỉ chấp nhận văn bản ủy quyền hợp lệ;
Không công chứng thì không đủ giá trị pháp lý để thực hiện giao dịch nhà đất.
Vì vậy, trong các trường hợp ủy quyền để mua bán, tặng cho, thế chấp, sang tên quyền sử dụng đất, việc công chứng giấy ủy quyền là bắt buộc.
Trường hợp không bắt buộc nhưng nên công chứng
Đối với các trường hợp ủy quyền có tính chất hành chính hoặc quản lý, như:
Nộp hồ sơ, nhận kết quả tại Văn phòng đăng ký đất đai;
Thực hiện thủ tục đo đạc, kê khai;
Quản lý, trông coi đất;
Pháp luật không bắt buộc phải công chứng. Tuy nhiên, trên thực tế, đa số cơ quan nhà nước vẫn yêu cầu giấy ủy quyền có công chứng hoặc chứng thực để bảo đảm tính xác thực và tránh tranh chấp.
Do đó, dù không bắt buộc về mặt luật định, việc công chứng vẫn là lựa chọn an toàn.
>>> Xem thêm: Người nước ngoài có được đứng tên khi làm công chứng thừa kế ở Việt Nam không?
Giấy ủy quyền sử dụng đất không công chứng có giá trị không?
Giấy ủy quyền sử dụng đất không công chứng vẫn có thể có giá trị pháp lý nếu:
Chỉ ủy quyền thực hiện công việc đơn giản;
Không liên quan đến việc xác lập, thay đổi, chấm dứt quyền sử dụng đất;
Các bên không có tranh chấp.
Tuy nhiên, trong thực tiễn:
Văn bản này thường không được công chứng viên chấp nhận khi ký hợp đồng nhà đất;
Cơ quan đăng ký đất đai có thể từ chối hồ sơ;
Khi tranh chấp, giá trị chứng minh rất thấp.
Những lưu ý quan trọng khi công chứng giấy ủy quyền sử dụng đất
Khi lập và công chứng giấy ủy quyền, cần lưu ý:
Ghi rõ thông tin thửa đất (số thửa, tờ bản đồ, Giấy chứng nhận);
Xác định rõ phạm vi ủy quyền (được ký hợp đồng gì, thực hiện đến đâu);
Thời hạn ủy quyền phải cụ thể;
Tránh ủy quyền “toàn quyền” không giới hạn nếu không thực sự cần thiết;
Trường hợp vợ chồng cùng đứng tên đất, việc ủy quyền phải có đủ chữ ký của cả hai.
Công chứng viên có quyền từ chối công chứng giấy ủy quyền nào?
Theo Luật Công chứng 2014, công chứng viên có quyền từ chối công chứng nếu:
Nội dung ủy quyền vi phạm điều cấm của luật;
Có dấu hiệu giả tạo, che giấu giao dịch khác;
Người ủy quyền không minh mẫn, tự nguyện;
Phạm vi ủy quyền không rõ ràng, tiềm ẩn rủi ro pháp lý.
Điều này cho thấy việc soạn thảo giấy ủy quyền cần cẩn trọng ngay từ đầu.
Kết luận
Có thể khẳng định rằng, ủy quyền sử dụng đất có cần công chứng hay không phụ thuộc vào mục đích ủy quyền. Trong các giao dịch làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền sử dụng đất, giấy ủy quyền bắt buộc phải được công chứng hoặc chứng thực. Ngay cả khi pháp luật không bắt buộc, việc công chứng vẫn là giải pháp an toàn để bảo đảm giá trị pháp lý và hạn chế tranh chấp.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
