Thời điểm công chứng trong hợp đồng có thỏa thuận tạm hoãn là vấn đề dễ gây nhầm lẫn trong thực tiễn giao kết hợp đồng, đặc biệt đối với các giao dịch có giá trị lớn hoặc chịu sự chi phối của nhiều điều kiện phát sinh. Không ít trường hợp các bên cho rằng khi đã công chứng thì mọi quyền, nghĩa vụ đều “đóng băng” cho đến khi hết thời gian tạm hoãn. Bài viết phân tích rõ mối quan hệ giữa thời điểm công chứng và thỏa thuận tạm hoãn, từ đó làm rõ hiệu lực hợp đồng, phạm vi ràng buộc và các rủi ro pháp lý cần lưu ý.
Thỏa thuận tạm hoãn trong hợp đồng là sự thống nhất của các bên về việc chưa thực hiện hoặc tạm dừng thực hiện một phần hoặc toàn bộ quyền, nghĩa vụ trong một khoảng thời gian nhất định, dù hợp đồng đã được giao kết hợp pháp.
Theo “Điều 385 Bộ luật Dân sự 2015”, hợp đồng là sự thỏa thuận nhằm xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự. Pháp luật không cấm các bên thỏa thuận tạm hoãn việc thực hiện hợp đồng, miễn không trái điều cấm của luật và đạo đức xã hội.
Cần phân biệt thỏa thuận tạm hoãn với:
Điều kiện có hiệu lực của hợp đồng
Điều khoản chấm dứt hợp đồng
Thời điểm công chứng và hiệu lực của hợp đồng có thỏa thuận tạm hoãn
Theo “Điều 5 Luật Công chứng 2014”, văn bản công chứng có hiệu lực kể từ thời điểm được công chứng viên ký và đóng dấu của tổ chức hành nghề công chứng.
Do đó, đối với hợp đồng có thỏa thuận tạm hoãn:
Thời điểm công chứng vẫn là mốc xác lập hiệu lực pháp lý của hợp đồng
Việc tạm hoãn chỉ ảnh hưởng đến thời điểm thực hiện quyền, nghĩa vụ, không làm trì hoãn hiệu lực hợp đồng nếu các bên không có thỏa thuận khác
Đây là điểm dễ bị hiểu sai trong thực tiễn giao dịch.
Phân biệt tạm hoãn thực hiện hợp đồng và tạm hoãn hiệu lực hợp đồng
Tạm hoãn thực hiện hợp đồng
Nếu hợp đồng ghi rõ: “Các bên thống nhất tạm hoãn việc thực hiện nghĩa vụ trong thời hạn…”, thì:
Hợp đồng vẫn có hiệu lực kể từ thời điểm công chứng
Chỉ nghĩa vụ bị tạm hoãn trong thời gian thỏa thuận
Các quyền, nghĩa vụ khác (như nghĩa vụ bảo mật, bảo toàn tài sản) vẫn phát sinh
Tạm hoãn hiệu lực hợp đồng
Nếu các bên thỏa thuận rằng hợp đồng chỉ có hiệu lực sau khi hết thời gian tạm hoãn hoặc khi xảy ra sự kiện nhất định, thì:
Thời điểm công chứng chỉ là mốc hoàn tất hình thức
Hiệu lực hợp đồng bị “treo” cho đến khi điều kiện được đáp ứng
Giá trị pháp lý của hợp đồng đã công chứng nhưng đang tạm hoãn
Trong thời gian tạm hoãn:
Hợp đồng vẫn tồn tại về mặt pháp lý
Các bên không được đơn phương phủ nhận hợp đồng
Việc vi phạm thỏa thuận tạm hoãn có thể bị coi là vi phạm nghĩa vụ
Theo “Điều 351 Bộ luật Dân sự 2015”, bên vi phạm nghĩa vụ phải chịu trách nhiệm dân sự, kể cả trong trường hợp nghĩa vụ chưa đến hạn nhưng có hành vi làm cho việc thực hiện nghĩa vụ trở nên không thể thực hiện được.
Vai trò của công chứng viên đối với thỏa thuận tạm hoãn
Theo “Điều 7 và Điều 40 Luật Công chứng 2014”, công chứng viên có trách nhiệm:
Giải thích rõ cho các bên sự khác biệt giữa hiệu lực hợp đồng và việc thực hiện hợp đồng
Kiểm tra tính rõ ràng của thỏa thuận tạm hoãn
Ghi nhận chính xác ý chí của các bên trong văn bản công chứng
Nếu điều khoản tạm hoãn mơ hồ, công chứng viên có quyền yêu cầu làm rõ hoặc từ chối công chứng để tránh rủi ro pháp lý.
Rủi ro pháp lý thường gặp khi thỏa thuận tạm hoãn không rõ ràng
Tranh chấp về thời điểm phát sinh quyền, nghĩa vụ
Một bên cho rằng hợp đồng chưa có hiệu lực, trong khi bên kia cho rằng chỉ tạm hoãn thực hiện, dẫn đến tranh chấp kéo dài.
Lạm dụng thời gian tạm hoãn
Một số bên lợi dụng thời gian tạm hoãn để:
Chuyển dịch tài sản cho bên thứ ba
Thay đổi điều kiện giao dịch gây bất lợi cho bên còn lại
>>> Xem thêm: Bản di chúc viết tay nhưng có người phản đối, công chứng thừa kế xử lý thế nào?
Khuyến nghị khi công chứng hợp đồng có thỏa thuận tạm hoãn
Để hạn chế rủi ro, các bên nên:
Ghi rõ tạm hoãn hiệu lực hay tạm hoãn thực hiện
Xác định cụ thể thời gian tạm hoãn hoặc sự kiện chấm dứt tạm hoãn
Quy định hậu quả pháp lý khi vi phạm thỏa thuận tạm hoãn
Tham vấn công chứng viên trước khi ký kết
Kết luận
Thời điểm công chứng trong hợp đồng có thỏa thuận tạm hoãn là mốc xác lập hiệu lực pháp lý quan trọng, nhưng không đồng nhất với thời điểm bắt đầu thực hiện nghĩa vụ nếu các bên có thỏa thuận tạm hoãn. Việc hiểu đúng và phân biệt rõ các khái niệm này giúp các bên bảo vệ quyền lợi hợp pháp, tránh tranh chấp và bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
