Rủi ro khi công chứng ủy quyền quản lý nhà đất

Trong bối cảnh nhiều chủ sở hữu nhà đất sinh sống ở xa, đi nước ngoài hoặc không có điều kiện trực tiếp quản lý tài sản, ủy quyền quản lý nhà đất trở thành giải pháp phổ biến. Tuy nhiên, không ít trường hợp phát sinh tranh chấp nghiêm trọng do lạm dụng hợp đồng ủy quyền, đặc biệt khi hợp đồng được công chứng nhưng nội dung không chặt chẽ. Vậy công chứng hợp đồng ủy quyền quản lý nhà đất có rủi ro gì? Bài viết dưới đây sẽ phân tích toàn diện dưới góc độ pháp lý.

>>> Xem thêm: Mọi giấy tờ công chứng đều được xử lý nhanh – chính xác.

1. Ủy quyền quản lý nhà đất là gì? Cơ sở pháp lý

1.1. Khái niệm ủy quyền quản lý nhà đất

Theo Điều 562 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng ủy quyền là:

“Sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên được ủy quyền có nghĩa vụ thực hiện công việc nhân danh bên ủy quyền.”

Ủy quyền quản lý nhà đất thường bao gồm:

Trông coi, quản lý nhà đất;
Thu tiền thuê nhà;
Thực hiện bảo trì, sửa chữa;
Làm việc với cơ quan nhà nước liên quan.

1.2. Có bắt buộc công chứng hợp đồng ủy quyền quản lý nhà đất không?

Theo Điều 167 Luật Đất đai 2013, hợp đồng ủy quyền liên quan đến quyền sử dụng đất:

Không bắt buộc công chứng trong mọi trường hợp;
Tuy nhiên, công chứng là biện pháp an toàn pháp lý giúp hạn chế tranh chấp.

2. Rủi ro pháp lý khi công chứng hợp đồng ủy quyền quản lý nhà đất

2.1. Rủi ro bị lạm quyền, chiếm đoạt tài sản

Một trong những rủi ro lớn nhất khi ủy quyền quản lý nhà đất là:

Bên được ủy quyền vượt quá phạm vi được giao;
Tự ý cho thuê, cho mượn, thậm chí chuyển nhượng tài sản.

Căn cứ Điều 566 Bộ luật Dân sự 2015, bên được ủy quyền:

“Chỉ được thực hiện công việc trong phạm vi ủy quyền.”

Nếu hợp đồng không quy định rõ phạm vi, nguy cơ tranh chấp là rất lớn.

2.2. Rủi ro từ nội dung ủy quyền quá rộng

Nhiều hợp đồng ghi chung chung:

“Toàn quyền quản lý, sử dụng, định đoạt nhà đất.”

Điều này tiềm ẩn nguy cơ:

Bị hiểu là cho phép chuyển nhượng, thế chấp;
Chủ nhà đất mất quyền kiểm soát tài sản.

Theo thực tiễn xét xử, các cụm từ “toàn quyền” thường gây bất lợi cho bên ủy quyền.

2.3. Rủi ro hợp đồng ủy quyền chấm dứt nhưng không được biết

Theo Điều 422 và Điều 569 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng ủy quyền chấm dứt khi:

Một bên đơn phương chấm dứt;
Bên ủy quyền hoặc bên được ủy quyền chết;
Hết thời hạn ủy quyền.

Nếu bên thứ ba không biết hợp đồng đã chấm dứt, giao dịch phát sinh có thể:

Bị tuyên vô hiệu;
Gây thiệt hại cho chính chủ sở hữu nhà đất.

Xem thêm: Đặt cọc mua bán nhà đất có nhiều người đồng sở hữu xử lý thế nào?

>>> Xem thêm: Chỉ cần ký hồ sơ, phần còn lại đã có dịch vụ làm sổ hồng xử lý nhanh chóng và đúng quy định.

3. Rủi ro từ phía công chứng hợp đồng ủy quyền quản lý nhà đất

3.1. Công chứng không đồng nghĩa với an toàn tuyệt đối

Theo Luật Công chứng 2014, công chứng viên:

Kiểm tra hình thức và năng lực chủ thể;
Không chịu trách nhiệm về rủi ro phát sinh từ nội dung do các bên tự thỏa thuận.

Do đó, dù đã công chứng, nếu nội dung ủy quyền không rõ ràng, rủi ro vẫn tồn tại.

3.2. Rủi ro giả mạo ý chí, chữ ký

Trong trường hợp bên ủy quyền:

Cao tuổi;
Không trực tiếp quản lý nội dung hợp đồng;

Có thể phát sinh tranh chấp về:

Ý chí tự nguyện;
Phạm vi ủy quyền thực tế.

4. Ví dụ minh họa thực tế về rủi ro khi ủy quyền quản lý nhà đất

Ví dụ thực tế:

Bà A sinh sống tại nước ngoài, ủy quyền cho cháu B quản lý nhà đất tại Việt Nam. Hợp đồng ghi:

“Toàn quyền quản lý, sử dụng nhà đất.”

Sau đó, B ký hợp đồng cho người khác thuê dài hạn với giá thấp, gây thiệt hại cho bà A.

Trong trường hợp này:

B có dấu hiệu vượt quá phạm vi quản lý hợp lý;
Bà A gặp khó khăn khi đòi lại quyền lợi do hợp đồng ủy quyền ghi quá rộng.

>>> Xem thêm: Bạn có biết ai có thể thay bạn làm Thủ tục công chứng không?

5. Giải pháp hạn chế rủi ro khi công chứng hợp đồng ủy quyền quản lý nhà đất

5.1. Giới hạn rõ phạm vi ủy quyền

Hợp đồng nên quy định cụ thể:

Việc được làm và không được làm;
Cấm chuyển nhượng, thế chấp;
Thời hạn rõ ràng.

5.2. Quy định nghĩa vụ báo cáo, giám sát

Theo Điều 565 Bộ luật Dân sự 2015, bên được ủy quyền:

“Phải thông báo cho bên ủy quyền về việc thực hiện công việc.”

Nên bổ sung:

Nghĩa vụ báo cáo định kỳ;
Chế tài vi phạm.

5.3. Cân nhắc hình thức pháp lý khác

Trong một số trường hợp, nên cân nhắc:

Hợp đồng thuê quản lý;
Giao dịch ủy thác;
Lập di chúc thay vì ủy quyền dài hạn.

6. Kết luận

Công chứng hợp đồng ủy quyền quản lý nhà đất không đồng nghĩa với việc loại bỏ hoàn toàn rủi ro pháp lý. Các rủi ro thường xuất phát từ:

Nội dung ủy quyền quá rộng;
Thiếu giới hạn, kiểm soát;
Không dự liệu tình huống chấm dứt ủy quyền.

Để đảm bảo an toàn pháp lý, người dân nên:

Soạn thảo hợp đồng chặt chẽ;
Nhờ tư vấn luật sư hoặc công chứng viên có kinh nghiệm;
Thường xuyên kiểm tra việc thực hiện ủy quyền.

Xem thêm: Danh sách các văn phòng luật sư tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Nguy cơ tranh chấp phức tạp: Công chứng viên có nên từ chối?

>>> Khi nào người dân được yêu cầu công chứng viên làm việc ngoài trụ sở?

>>> Cần chuẩn bị gì khi thực hiện thủ tục công chứng theo quy định mới nhất?

>>> Chứng thực chữ ký: Điều kiện thực hiện và giá trị xác nhận pháp lý.

>>> Công chứng mua bán xe và giá trị pháp lý của hợp đồng.

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.