Công chứng mua bán nhà đất khi là tài sản chung vợ chồng
Trong thực tế giao dịch bất động sản, không ít trường hợp chỉ một người đứng ra ký hợp đồng mua bán nhà đất, trong khi người còn lại là vợ hoặc chồng không trực tiếp tham gia. Điều này đặt ra câu hỏi quan trọng: công chứng mua bán nhà đất vợ chồng có bắt buộc cả hai cùng ký hay không? Việc ký thiếu một người liệu có làm hợp đồng vô hiệu? Bài viết dưới đây sẽ phân tích cụ thể các quy định pháp luật liên quan và những lưu ý cần thiết để tránh rủi ro pháp lý.
Nguyên tắc xác định tài sản chung, tài sản riêng của vợ chồng
Theo Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014: “Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân”.
Trong khi đó, Điều 43 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 xác định tài sản riêng của vợ chồng bao gồm tài sản có trước hôn nhân, được tặng cho riêng, thừa kế riêng hoặc được chia riêng trong thời kỳ hôn nhân.
Việc phân biệt tài sản chung hay tài sản riêng là cơ sở quan trọng để xác định ai có quyền ký hợp đồng mua bán nhà đất.
Trường hợp bắt buộc cả hai vợ chồng cùng ký khi công chứng mua bán nhà đất
Nhà đất là tài sản chung của vợ chồng
Theo Điều 35 Luật Hôn nhân và gia đình 2014: “Việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung do vợ chồng thỏa thuận”.
Đối với tài sản chung là nhà ở, quyền sử dụng đất, việc định đoạt bắt buộc phải có sự đồng ý của cả hai vợ chồng. Trên thực tế, sự đồng ý này được thể hiện bằng việc cùng ký trực tiếp vào hợp đồng mua bán nhà đất tại thời điểm công chứng.
Nếu chỉ một người ký mà không có sự đồng ý hợp pháp của người còn lại, hợp đồng có nguy cơ bị tuyên vô hiệu khi phát sinh tranh chấp.
Nhà đất đứng tên một người nhưng hình thành trong thời kỳ hôn nhân
Một hiểu nhầm phổ biến là nhà đất đứng tên ai thì người đó có toàn quyền bán. Tuy nhiên, theo nguyên tắc của Luật Hôn nhân và gia đình, tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân được mặc nhiên coi là tài sản chung, trừ khi chứng minh được là tài sản riêng.
Do đó, dù Giấy chứng nhận chỉ đứng tên vợ hoặc chồng, khi công chứng mua bán nhà đất vợ chồng, công chứng viên vẫn thường yêu cầu:
Cả hai vợ chồng cùng ký; hoặc
Có văn bản cam kết tài sản riêng hoặc văn bản thỏa thuận khác được công chứng.
Hậu quả pháp lý khi thiếu chữ ký của vợ hoặc chồng
Nếu hợp đồng mua bán nhà đất được công chứng nhưng:
Thiếu chữ ký của một bên vợ hoặc chồng;
Không có căn cứ xác định tài sản riêng;
Không có ủy quyền hợp pháp;
Thì khi tranh chấp, Tòa án có thể tuyên hợp đồng vô hiệu do vi phạm điều kiện về chủ thể và ý chí định đoạt tài sản chung.
Hậu quả là:
Hợp đồng bị hủy;
Các bên phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận;
Phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại nếu có lỗi.
Vai trò của công chứng viên trong việc xác định chữ ký của vợ chồng
Theo Luật Công chứng 2014, công chứng viên có trách nhiệm:
Kiểm tra tình trạng hôn nhân của bên bán;
Xác định chế độ sở hữu tài sản;
Yêu cầu sự tham gia đầy đủ của người có quyền lợi liên quan;
Từ chối công chứng nếu việc ký kết không bảo đảm an toàn pháp lý.
Chính vì vậy, yêu cầu cả hai vợ chồng cùng ký không phải là làm khó người dân, mà nhằm phòng ngừa rủi ro tranh chấp.
Kết luận
Có thể khẳng định rằng, công chứng mua bán nhà đất vợ chồng trong đa số trường hợp bắt buộc cả hai vợ chồng cùng ký, đặc biệt khi nhà đất là tài sản chung hoặc hình thành trong thời kỳ hôn nhân. Chỉ khi chứng minh rõ là tài sản riêng hoặc có ủy quyền hợp pháp thì mới không cần đủ hai chữ ký. Việc tuân thủ đúng quy định ngay từ đầu là cách tốt nhất để bảo đảm giao dịch an toàn và tránh tranh chấp về sau.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
