Công chứng di chúc tại nhà theo quy định chi tiết năm 2026
Trong thực tế, nhiều người cao tuổi, người già yếu hoặc mắc bệnh nặng không còn đủ sức khỏe để trực tiếp đến trụ sở văn phòng công chứng lập di chúc. Điều này đặt ra câu hỏi quan trọng: công chứng di chúc tại nhà cho người già yếu có được pháp luật cho phép hay không? Việc hiểu đúng quy định về công chứng di chúc tại nhà không chỉ giúp bảo đảm quyền định đoạt tài sản của người lập di chúc mà còn hạn chế tối đa nguy cơ tranh chấp thừa kế về sau.
Công chứng di chúc là gì và vì sao cần công chứng?
Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Theo quy định của pháp luật dân sự, di chúc có thể được lập bằng văn bản có công chứng hoặc không công chứng, tuy nhiên:
Di chúc được công chứng có giá trị chứng cứ cao;
Hạn chế rủi ro bị tuyên vô hiệu do vi phạm hình thức;
Giảm thiểu tranh chấp giữa những người thừa kế.
Khoản 1 Điều 628 Bộ luật Dân sự 2015 quy định rõ: “Di chúc bằng văn bản có thể được công chứng hoặc chứng thực”.
Pháp luật có cho phép công chứng di chúc tại nhà không?
Quy định về địa điểm công chứng
Theo khoản 2 Điều 44 Luật Công chứng 2014: “Việc công chứng phải được thực hiện tại trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng, trừ trường hợp người yêu cầu công chứng là người già yếu, không thể đi lại được, người đang bị tạm giữ, tạm giam, đang chấp hành hình phạt tù hoặc có lý do chính đáng khác thì việc công chứng có thể được thực hiện ngoài trụ sở”.
Như vậy, công chứng di chúc tại nhà cho người già yếu là hoàn toàn phù hợp với quy định pháp luật, nếu người lập di chúc không thể đi lại hoặc có lý do chính đáng.
Người già yếu được hiểu như thế nào?
Pháp luật hiện hành không đưa ra định nghĩa cụ thể về “người già yếu”, tuy nhiên trên thực tế, công chứng viên sẽ căn cứ vào các yếu tố như:
Tuổi cao, sức khỏe suy giảm rõ rệt;
Có bệnh án, hồ sơ y tế chứng minh không thể đi lại;
Tình trạng nằm liệt giường, cần người chăm sóc thường xuyên.
Điều kiện để công chứng di chúc tại nhà có giá trị pháp lý
Để việc công chứng di chúc tại nhà được công nhận hợp pháp, cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
Người lập di chúc minh mẫn, tự nguyện
Theo Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015: “Di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện: người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép”.
Công chứng di chúc tại nhà có rủi ro pháp lý không?
Về nguyên tắc, di chúc được công chứng tại nhà có giá trị pháp lý tương đương di chúc công chứng tại trụ sở, nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện luật định.
Tuy nhiên, trong thực tiễn tranh chấp thừa kế, di chúc tại nhà thường dễ bị khiếu kiện với các lý do như:
Nghi ngờ người lập di chúc không minh mẫn;
Có dấu hiệu tác động, chi phối ý chí;
Có người thừa kế không được thông báo.
Do đó, công chứng viên thường rất thận trọng, ghi chép chi tiết và có thể yêu cầu thêm người làm chứng để bảo đảm tính khách quan.
Một số lưu ý quan trọng khi công chứng di chúc tại nhà
Nên lựa chọn tổ chức hành nghề công chứng uy tín;
Không để người hưởng di sản can thiệp vào quá trình lập di chúc;
Nội dung di chúc cần rõ ràng, tránh mâu thuẫn;
Nên lưu giữ bản chính di chúc tại văn phòng công chứng.
Kết luận
Có thể khẳng định rằng, công chứng di chúc tại nhà cho người già yếu là hoàn toàn được pháp luật cho phép, nếu đáp ứng đúng điều kiện và trình tự theo Luật Công chứng và Bộ luật Dân sự. Việc thực hiện đúng thủ tục không chỉ bảo đảm quyền định đoạt tài sản của người lập di chúc mà còn góp phần hạn chế tối đa tranh chấp thừa kế phát sinh sau này.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
