Trong quan hệ hôn nhân, việc xác định đâu là tài sản riêng, đâu là tài sản chung có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhất là khi phát sinh giao dịch nhà đất, vay vốn hoặc tranh chấp ly hôn. Trên thực tế, nhiều cặp vợ chồng lập giấy cam kết tài sản riêng để làm rõ quyền sở hữu đối với tài sản nhất định. Tuy nhiên, không ít người băn khoăn liệu công chứng cam kết tài sản riêng có phải là yêu cầu bắt buộc hay không và văn bản này có giá trị pháp lý đến đâu nếu không được công chứng.
>>> Xem thêm: Dịch vụ công chứng tại nhà củavăn phòng công chứng có đáng tin không?
Giấy cam kết tài sản riêng là gì?
Giấy cam kết tài sản riêng là văn bản thể hiện sự thỏa thuận hoặc xác nhận của vợ chồng về việc một tài sản cụ thể thuộc tài sản riêng của vợ hoặc chồng, không phải là tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân.
Văn bản này thường được sử dụng trong các trường hợp như:
Một bên mua nhà, đất bằng tiền riêng;
Tài sản được tặng cho, thừa kế riêng trong thời kỳ hôn nhân;
Làm căn cứ khi công chứng hợp đồng mua bán, thế chấp, tặng cho nhà đất;
Phòng ngừa tranh chấp tài sản khi ly hôn.
Pháp luật quy định thế nào về tài sản riêng của vợ chồng?
Theo Điều 43 Luật Hôn nhân và gia đình 2014: “Tài sản riêng của vợ, chồng gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng theo quy định của pháp luật; tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu của vợ, chồng và tài sản khác mà theo quy định của pháp luật thuộc sở hữu riêng của vợ, chồng”.
Tuy nhiên, Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 cũng xác định nguyên tắc quan trọng: “Trong trường hợp không có căn cứ để chứng minh tài sản mà vợ, chồng đang có tranh chấp là tài sản riêng của mỗi bên thì tài sản đó được coi là tài sản chung”.
Chính vì vậy, giấy cam kết tài sản riêng đóng vai trò là một trong những căn cứ chứng minh nguồn gốc và chế độ sở hữu tài sản.
Giấy cam kết tài sản riêng có bắt buộc phải công chứng không?
Trường hợp pháp luật không bắt buộc công chứng
Hiện nay, pháp luật không quy định bắt buộc mọi giấy cam kết tài sản riêng đều phải công chứng. Về nguyên tắc, vợ chồng có quyền tự thỏa thuận về chế độ tài sản và lập văn bản ghi nhận sự thỏa thuận đó.
Do đó, giấy cam kết tài sản riêng viết tay hoặc đánh máy, có chữ ký của hai vợ chồng, vẫn có thể được coi là một thỏa thuận dân sự hợp pháp nếu đáp ứng điều kiện tại Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015.
Trường hợp nên và cần công chứng cam kết tài sản riêng
Mặc dù không bắt buộc trong mọi trường hợp, nhưng trên thực tế, công chứng cam kết tài sản riêng gần như là yêu cầu không thể thiếu khi:
Tài sản là nhà ở, quyền sử dụng đất;
Dùng làm hồ sơ công chứng hợp đồng mua bán, tặng cho, thế chấp;
Nộp cho ngân hàng, cơ quan đăng ký đất đai;
Làm chứng cứ trong tranh chấp tài sản vợ chồng.
Theo Điều 47 Luật Hôn nhân và gia đình 2014: “Trong trường hợp vợ chồng lựa chọn chế độ tài sản theo thỏa thuận thì thỏa thuận đó phải được lập thành văn bản và được công chứng hoặc chứng thực”.
Mặc dù giấy cam kết tài sản riêng không phải lúc nào cũng là “thỏa thuận về chế độ tài sản”, nhưng nếu nội dung liên quan trực tiếp đến xác lập quyền sở hữu riêng đối với bất động sản, thì việc công chứng là cần thiết để bảo đảm giá trị pháp lý và khả năng được cơ quan, tổ chức chấp nhận.
Giá trị pháp lý của giấy cam kết tài sản riêng có công chứng và không công chứng
Giấy cam kết tài sản riêng không công chứng
Có giá trị như một thỏa thuận dân sự;
Dễ bị tranh chấp, phủ nhận chữ ký hoặc ý chí;
Thường không được ngân hàng, văn phòng công chứng chấp nhận;
Giá trị chứng minh thấp khi ra Tòa án.
Giấy cam kết tài sản riêng có công chứng
Được coi là chứng cứ hợp pháp, có giá trị chứng minh cao;
Công chứng viên xác nhận năng lực hành vi, ý chí tự nguyện;
Được sử dụng trực tiếp trong giao dịch nhà đất;
Hạn chế tối đa tranh chấp phát sinh.
>>> Xem thêm: Công chứng tại nhà cho người nước ngoài cư trú tại Việt Nam
Khi nào công chứng viên yêu cầu phải có cam kết tài sản riêng?
Trong thực tiễn, công chứng viên thường yêu cầu công chứng cam kết tài sản riêng khi:
Một bên vợ hoặc chồng đứng tên riêng trên sổ đỏ;
Tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân nhưng chỉ một người ký hợp đồng;
Có dấu hiệu nhầm lẫn giữa tài sản chung và tài sản riêng;
Cần làm rõ trách nhiệm tài sản khi thế chấp, vay vốn.
Việc yêu cầu này nhằm bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch và tránh rủi ro tranh chấp sau này.
Một số lưu ý quan trọng khi lập giấy cam kết tài sản riêng
Nội dung phải xác định rõ tài sản, nguồn gốc hình thành;
Có chữ ký của cả vợ và chồng;
Nên lập tại tổ chức hành nghề công chứng để bảo đảm giá trị pháp lý;
Tránh dùng mẫu chung chung, không mô tả cụ thể tài sản.
Kết luận
Có thể khẳng định rằng, giấy cam kết tài sản riêng không phải lúc nào cũng bắt buộc phải công chứng, nhưng trong các giao dịch liên quan đến nhà đất, ngân hàng hoặc khi cần chứng minh trước pháp luật, công chứng cam kết tài sản riêng là giải pháp an toàn và cần thiết. Việc công chứng không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của các bên mà còn hạn chế tối đa rủi ro tranh chấp phát sinh trong tương lai.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
