Công chứng hợp đồng bị kháng nghị chi tiết năm 2026
Trong quá trình giải quyết tranh chấp hợp đồng, không ít trường hợp văn bản đã được công chứng nhưng sau đó lại bị kháng nghị theo thủ tục tố tụng. Điều này đặt ra vấn đề pháp lý quan trọng về thời điểm công chứng và giá trị pháp lý của hợp đồng khi xuất hiện kháng nghị. Nhiều chủ thể cho rằng kháng nghị làm “mất hiệu lực” văn bản công chứng, trong khi quan điểm này chưa thực sự chính xác về mặt pháp lý. Việc phân tích thời điểm công chứng khi hợp đồng bị kháng nghị giúp làm rõ ranh giới giữa hiệu lực công chứng và hiệu lực giải quyết tranh chấp.
>>> Xem thêm: Quy định mới: Trách nhiệm pháp lý củavăn phòng công chứng nếu sai phạm
Kháng nghị trong tố tụng và mối liên hệ với hợp đồng đã công chứng
Kháng nghị là gì?
Kháng nghị là việc người có thẩm quyền trong tố tụng (Viện kiểm sát hoặc Chánh án theo luật định) yêu cầu xem xét lại bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật. Kháng nghị không làm phát sinh một giao dịch mới mà tác động đến kết quả giải quyết tranh chấp của Tòa án.
Trong nhiều vụ việc, đối tượng bị kháng nghị chính là:
Bản án công nhận hiệu lực hợp đồng
Quyết định giải quyết tranh chấp liên quan đến hợp đồng đã công chứng
Hợp đồng bị kháng nghị có đồng nghĩa với việc công chứng không hợp pháp?
Cần khẳng định rằng:
Kháng nghị không mặc nhiên làm vô hiệu văn bản công chứng
Kháng nghị không làm thay đổi thời điểm công chứng đã diễn ra
Việc xem xét tính hợp pháp của công chứng phải căn cứ vào thời điểm công chứng, không phụ thuộc hoàn toàn vào kết quả giải quyết kháng nghị sau này.
Thời điểm công chứng và hiệu lực của văn bản công chứng
Thời điểm công chứng theo Luật Công chứng
Theo “Điều 5 Luật Công chứng 2024”, văn bản công chứng: “có hiệu lực kể từ ngày được công chứng viên ký và đóng dấu của tổ chức hành nghề công chứng”.
Như vậy, thời điểm công chứng là mốc pháp lý xác lập:
Giá trị chứng cứ
Hiệu lực thi hành của hợp đồng, giao dịch
Việc hợp đồng sau đó bị kháng nghị không làm thay đổi mốc thời gian này.
Nguyên tắc đánh giá tính hợp pháp tại thời điểm công chứng
Công chứng viên có trách nhiệm kiểm tra:
Năng lực chủ thể
Ý chí tự nguyện
Tình trạng pháp lý của đối tượng hợp đồng
Tất cả các yếu tố này đều được đánh giá tại thời điểm công chứng, phù hợp với “Điều 2 Luật Công chứng 2024” về chức năng chứng nhận tính hợp pháp của giao dịch.
Tác động của kháng nghị đối với hợp đồng đã được công chứng
Kháng nghị không làm vô hiệu ngay hợp đồng
Theo “Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015”, giao dịch dân sự chỉ vô hiệu khi không đáp ứng điều kiện có hiệu lực. Kháng nghị chỉ là thủ tục tố tụng, không phải căn cứ trực tiếp làm vô hiệu hợp đồng.
Bản án hoặc quyết định sau kháng nghị tuyên hợp đồng vô hiệu
Có kết luận rõ ràng về vi phạm điều cấm của luật
thì hợp đồng công chứng mới bị ảnh hưởng về hiệu lực.
Giá trị chứng cứ của văn bản công chứng khi bị kháng nghị
Theo “Điều 6 Luật Công chứng 2024”, văn bản công chứng: “có giá trị chứng cứ; các tình tiết, sự kiện trong văn bản công chứng không phải chứng minh, trừ trường hợp bị Tòa án tuyên bố vô hiệu”.
Do đó, trong quá trình giải quyết kháng nghị, văn bản công chứng vẫn có giá trị chứng cứ cho đến khi có phán quyết khác của Tòa án.
Rủi ro pháp lý liên quan đến thời điểm công chứng
Một số rủi ro thường gặp:
Công chứng hợp đồng trong khi tranh chấp đã phát sinh nhưng chưa được các bên cung cấp đầy đủ thông tin
Thời điểm công chứng diễn ra trước khi có kháng nghị nhưng nội dung hợp đồng vi phạm điều cấm của luật
Nhầm lẫn giữa kháng nghị bản án và kháng nghị giá trị pháp lý của hợp đồng
Trong các trường hợp này, việc xác định thời điểm công chứng đóng vai trò then chốt để phân định trách nhiệm.
Trách nhiệm của công chứng viên khi hợp đồng có nguy cơ bị kháng nghị
Theo “Điều 44 Luật Công chứng 2024”, công chứng viên có quyền từ chối công chứng nếu: “hợp đồng, giao dịch có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc phát sinh tranh chấp”.
Trường hợp công chứng viên đã công chứng hợp đồng trước khi có kháng nghị:
Trách nhiệm được đánh giá dựa trên thông tin tại thời điểm công chứng
Không thể suy diễn trách nhiệm từ kết quả kháng nghị phát sinh sau đó
Ngược lại, nếu công chứng viên biết rõ tranh chấp và khả năng kháng nghị nhưng vẫn công chứng, rủi ro trách nhiệm nghề nghiệp là rất lớn.
Ví dụ minh họa thực tiễn
Một hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất được công chứng hợp pháp và được Tòa án công nhận trong bản án sơ thẩm. Sau đó, Viện kiểm sát kháng nghị bản án vì cho rằng việc xác định nguồn gốc đất chưa đầy đủ.
Trong trường hợp này, văn bản công chứng vẫn có hiệu lực và giá trị chứng cứ cho đến khi có bản án mới. Việc kháng nghị không làm thay đổi thời điểm công chứng cũng như không mặc nhiên làm vô hiệu hợp đồng.
Khuyến nghị pháp lý
Phân biệt rõ giữa kháng nghị bản án và hiệu lực của hợp đồng công chứng
Công chứng viên cần lưu trữ đầy đủ hồ sơ chứng minh tính hợp pháp tại thời điểm công chứng
Các bên tham gia giao dịch nên lường trước khả năng tranh chấp, kháng nghị khi ký kết hợp đồng
Không nên suy diễn rằng kháng nghị đồng nghĩa với công chứng trái pháp luật
Thời điểm công chứng khi hợp đồng bị kháng nghị là yếu tố pháp lý mang tính quyết định trong việc đánh giá hiệu lực và trách nhiệm liên quan. Kháng nghị không làm thay đổi thời điểm công chứng cũng như không tự động làm vô hiệu văn bản công chứng. Việc hiểu đúng bản chất pháp lý của kháng nghị giúp bảo đảm an toàn giao dịch, đồng thời bảo vệ vị trí pháp lý của công chứng viên và các bên liên quan.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
