Công chứng hợp đồng khi có điều khoản chấm dứt theo thời gian là vấn đề pháp lý thường gặp trong các hợp đồng có thời hạn như hợp đồng ủy quyền, hợp đồng thuê, hợp đồng hợp tác, chuyển nhượng có điều kiện. Nhiều chủ thể nhầm lẫn rằng việc công chứng sẽ “kéo dài” hiệu lực hợp đồng bất chấp thời hạn đã thỏa thuận, dẫn đến tranh chấp về thời điểm chấm dứt quyền, nghĩa vụ. Bài viết phân tích rõ mối quan hệ giữa công chứng hợp đồng và điều khoản chấm dứt theo thời gian, từ đó làm rõ hiệu lực pháp lý và các rủi ro cần nhận diện trong thực tiễn.
Điều khoản chấm dứt theo thời gian trong hợp đồng là gì?
Điều khoản chấm dứt theo thời gian là thỏa thuận xác định trước thời điểm hợp đồng tự chấm dứt hiệu lực hoặc thời hạn thực hiện quyền, nghĩa vụ, không phụ thuộc vào việc các bên có tiếp tục thực hiện hay không.
Theo “Điều 385 Bộ luật Dân sự 2015”, hợp đồng là sự thỏa thuận làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự. Do đó, việc các bên thỏa thuận về thời điểm chấm dứt là hoàn toàn hợp pháp, miễn không trái điều cấm của luật và đạo đức xã hội.
Công chứng hợp đồng có điều khoản chấm dứt theo thời gian có hợp pháp không?
Pháp luật không cấm công chứng hợp đồng có điều khoản chấm dứt theo thời gian. Theo “Điều 5 Luật Công chứng 2014”, văn bản công chứng có hiệu lực kể từ thời điểm được công chứng viên ký và đóng dấu.
Như vậy, công chứng chỉ xác lập hiệu lực pháp lý ban đầu của hợp đồng, không làm thay đổi hoặc vô hiệu hóa điều khoản về thời hạn chấm dứt đã được các bên thỏa thuận hợp pháp.
Cần phân biệt rõ:
Thời điểm công chứng: thời điểm hợp đồng phát sinh hiệu lực
Thời điểm chấm dứt: thời điểm hợp đồng hết hiệu lực theo thỏa thuận
Hai mốc thời gian này có thể hoàn toàn khác nhau.
Mối quan hệ giữa thời điểm công chứng và thời điểm chấm dứt hợp đồng
Công chứng không làm kéo dài thời hạn hợp đồng
Một quan niệm sai lầm phổ biến là hợp đồng đã được công chứng thì vẫn có hiệu lực cho đến khi bị hủy hoặc sửa đổi. Trên thực tế, khi hợp đồng có điều khoản chấm dứt theo thời gian, thì:
Hết thời hạn đã thỏa thuận, hợp đồng tự chấm dứt
Việc đã công chứng không làm phát sinh hiệu lực vượt quá thời hạn đó
Theo “Điều 422 Bộ luật Dân sự 2015”, hợp đồng chấm dứt khi hết thời hạn, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
Nếu sau khi hết thời hạn, các bên vẫn tiếp tục thực hiện hợp đồng, thì cần xem xét:
Có thỏa thuận gia hạn hay không
Có lập phụ lục hợp đồng mới hay không
Trong trường hợp hợp đồng bắt buộc công chứng, việc gia hạn cũng cần được công chứng để đảm bảo giá trị pháp lý.
Vai trò của công chứng viên đối với điều khoản chấm dứt theo thời gian
Theo “Điều 7 và Điều 40 Luật Công chứng 2014”, công chứng viên có trách nhiệm giải thích rõ quyền, nghĩa vụ và hệ quả pháp lý của hợp đồng cho các bên.
Đối với điều khoản chấm dứt theo thời gian, công chứng viên cần:
Kiểm tra tính rõ ràng của mốc thời gian chấm dứt
Giải thích hậu quả pháp lý khi hợp đồng hết hạn
Ghi nhận chính xác ý chí của các bên trong văn bản công chứng
Việc bỏ sót hoặc ghi nhận không rõ thời điểm chấm dứt có thể dẫn đến tranh chấp và trách nhiệm nghề nghiệp.
Rủi ro pháp lý thường gặp khi công chứng hợp đồng có điều khoản chấm dứt theo thời gian
Tranh chấp về hiệu lực hợp đồng sau khi hết hạn
Nhiều tranh chấp phát sinh do một bên cho rằng hợp đồng vẫn có hiệu lực vì đã được công chứng, trong khi bên kia căn cứ vào thời hạn đã thỏa thuận để từ chối thực hiện nghĩa vụ.
Rủi ro trong giao dịch tiếp theo
Nếu hợp đồng đã chấm dứt nhưng một bên vẫn sử dụng bản công chứng để giao dịch với bên thứ ba, thì giao dịch sau có thể bị vô hiệu do chủ thể không còn quyền định đoạt.
Khuyến nghị khi công chứng hợp đồng có điều khoản chấm dứt theo thời gian
Để hạn chế rủi ro, các bên nên:
Ghi rõ ngày, tháng, năm chấm dứt hợp đồng
Quy định hậu quả pháp lý khi hợp đồng hết hạn
Nếu gia hạn, phải lập văn bản mới hoặc phụ lục hợp đồng
Tham vấn công chứng viên trước khi ký kết
Kết luận
Công chứng hợp đồng khi có điều khoản chấm dứt theo thời gian là hoạt động hoàn toàn hợp pháp và phổ biến trong thực tiễn giao dịch dân sự. Công chứng xác lập hiệu lực ban đầu của hợp đồng, nhưng không làm thay đổi hay kéo dài thời hạn chấm dứt đã được các bên thỏa thuận. Việc hiểu đúng mối quan hệ giữa công chứng và điều khoản chấm dứt theo thời gian giúp các bên bảo vệ quyền lợi, tránh tranh chấp và bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
